Türk aileleri bu talihsiz olayı dayanışma çağrısı olarak değerlendirmeli

(Connecticut Cinayeti üzerine)

Dr Burçin Öğrenir

26 Ocak 2010- Zamanus

Yayına hazırlayan: Mehmet Sahan

       Amerika’daki Türklerin yasadıkları psikolojik problemler konusunda son bir yıldır araştırma yapan Dr Burçin Öğrenir,  West Haven'daki üzücü hadiseyi su şekilde analiz etti: Bu olay görüldüğü kadarıyla Selami Özdemir'de gittikçe tırmanan bir öfke kontrolü probleminin son noktada dışa vurumudur. Fakat olayı facebook cinayeti olarak üstünkörü isimlendirmek, başka bir çok faktörü gözardı etmemiz anlamına gelir. Bu talihsiz olayın uzun süredir devam eden geçimsizlik , 17 yaş yaş farkından kaynaklanabilecek hayata farklı bakış acıları,  Şengül Rasim Ali'nin anne babasının ayrı olup olası kendisinin model alabileceği bir aile görmemiş olması,  planlanmamış ikinci bir çocuk sahibi olma,  üçüncü kişilerle ilişkiler ve bunun gibi görünen yönleri bulunmaktadır.

       Tüm  bunların ötesinde Amerika'ya göç eden Türk insanının sıklıkla deneyimledikleri gerçekler sözkonusu. Öncelikle kültürel olarak içiçe olmaya alışık olan Türk ailesi,  Amerika'da çok yanlız kalabiliyor. Çoğunlukla maddi açıdan daha iyi bir hayat umuduyla gelinen bu ülkede,  Türk insanı ve özellikle erkekler çalışma derdine düşüp sosyal hayatı oldukça ihmal edebiliyorlar. Gittikçe sayısı düşen veya hiç olmayan aile ziyaretleri daha sonra kendi kültürümüzle yabancılaşmaya dönüşüyor. Oysa insan bir çok şey gibi aile olmayı da başka ailelerle vakit geçirerek,  zaman zaman onları örnek alıp veya onlardan tavsiye alarak öğrenir. Bununla birlikte özünde kolektif bir kültürden olan Türk insanı daha bireysel olan Amerikan kültüründe yerini bulamadığında bocalar. Başka bir ülkede,  başka bir kültürde kendi kabuğuna çekilip izole olan Türk insanı, daha sonra değerlerini sorgulamaya veya kaybetmeye başlıyor. Selami Özdemir'in diğer bir ilişkisi olması buna bir örnektir.

          Amerika'ya gelen Türk bayanlar eğer İngilizce problemleri varsa veya Amerika'da kendilerini anlamlı bir şekilde meşgul edecek kariyer, gönüllü kuruluşlar, kurslar gibi uğraşları yoksa ciddi bir bunalım yaşama ihtimalleri artıyor.  Evlilikleri ve Amerika'ya gelişleri gibi iki önemli değişime alışmadan bir de çok kısa sure içinde çocuk sahibi olup vakitlerinin çoğunu yanlız ve evde geçirme durumunda kaldılarsa sosyal yaşamları internetten ibaret olabiliyor. Bu suni sosyal yaşam içinde gerçek yaşamlarında eksik buldukları arkadaşlık ve eşten gelebilecek ilginin alternatiflerini arayabiliyorlar. Fakat sözkonusu olayda Şengül Rasim Ali'nin amacı basına yansıdığı gibi bu muydu? Bunu asla tam olarak bilemeyeceğiz. Çünkü facebookda evli durumunu bekara değiştirirken eşine bir tepkide bulunmaya çalışıyor olması da sözkonusu. Şöyle ki Şengül Rasim Ali kadın barınağında (shelter) kaldığı dönemde, ona bu ülkedeki hakları ve eşinin fiziksel şiddet göstermesi durumunda yapabilecekleri anlatılıyor. Problemlerinin cevabı olarak bu hakları gören Şengül Rasim Ali, resmi evlilik ve benzeri taleplerine karşılık alamadığı eşine,  internet ortamında bekar görünerek bir tepki vermeye çalışmış olması olasıdır. Çünkü ona eşinin bir şey yapamayacağı, aksi takdirde polisle yüzyüze gelebileceği anlatılmış.

       Özümüz itibariyle birlikte hareket etme, dayanışma, aile olma gibi değerleri gittikleri yerlerde de arayan Türk insanı, bunları bulamadığında evlilikte olabilecek çok insani problemleri ciddi boyutlarda yasayabiliyor. Kültürümüzde gördüğümüz gibi güvenilir kişilerin araya girip eşlere bu tip problemlerde yardımcı olması da söz konusu olmayınca,  eşler problemleri tamamen aralarında çözmeye çalışıyorlar. Bilinçli çiftler psikolog ve psikiyarist gibi bir ruh sağlığı uzmanına görünmek isteseler bile, ya İngilizceleri olmuyor ya da kültürel farklılıklardan dolayı anlaşılamama endişesini taşıyorlar. Avustralya'da ve Almanya'da devletin sağladığı Türklere yönelik psikolojik hizmetler varken Amerika'da böyle bir hizmet yok. Olmadığı gibi Şengül Rasim Ali'nin kadın barınağında haklarının öğretilmesi örneğinde görüldüğü üzere problemlerin tek bir yönüyle ele alınması sözkonusu. Defalarca fiziksel şiddet göstermiş olan Selami Özdemir'e aceba öfke kontrolü tedavisi verildi mi?  Verildiyse ve sonuç bu olduysa demek ki yeterli tetkikler yapılmamış. Diğer bir deyişle Amerika'daki halihazırdaki sistem Türk insanının psikolojik sıkıntılarından kaynaklanan problemlerine cevapta yetersiz kalabilmektedir.    

      Türk insanına bakan yönüyle bu olay yurt dışında yasayan Türk toplumlarına bir uyan çağrısıdır. Belki ilk anda basına yansıdığı gibi bu cinayetin Şengül Rasim Ali'nin facebookdaki medeni halini bekara cevirmiş olmasıyla tetiklenmiş olması mümkündür. Fakat olayın geçmişine baktığımızda 26 yasında sıkıntılarıyla yanlız bırakılmış bir kadın,  42 yaşında belki de orta yaş sendromunu yaşayan yanlız bir erkek ve artık Amerika'da sayısı çok da az olmayan fakat bu iki insana belki de yeterince sosyal destek sağlamamış bir Türk toplumu görüyoruz.

        Benzer felaketlerin önlenmesi adına halihazırdaki Türk kuruluşlarının Amerika’ya yeni gelen ve Amerika’da yasayan Türk ailelerine ulaşmak ve Amerika'da neler yapabilecekleri ve nelerle karşılaşabilecekleri konusunda bilgilendirmek ve sürekli destek sağlamaları gerekmektedir. Fakat bundan daha önemlisi Amerika'da yasayan Türk aileleri bu talihsiz olayı birbirleriyle dayanışma ve kaynaşma çağrısı olarak değerlendirmeli. Böylece sesini duyuramamış Selami ve Sengüller kalmamalıdır.  

Dr. Burçin Öğrenir, PhD